ΠΥΛΗ ΠΛΑΤΕΙΑ – ΠΟΡΤΑ ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΠΟ ΠΕΖΟΓΕΦΥΡΑ – ΒΛΑΧΟΣΤΡΑΤΑ –
ΠΤΥΧΕΣ ΠΥΛΗΣ – ΚΑΜΑΡΑ – ΕΛΑΤΗ –ΠΕΡΤΟΥΛΙ – ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΚΟ
ΗΜΕΡΑ 1η
Άφιξη στην Πύλη και πρώτη μας στάση η πλατεία Δημαρχείου όπου απολαμβάνουμε τον καφέ μας δίπλα στον Πορταϊκό ποταμό, κάτω από τη σκιά των μεγάλων πλατανιών, με τη θέα από τα στενά της Πύλης να εντυπωσιάζει. Η ανακαινισμένη γραφική πλατεία με το μνημείο Εθνικής Αντίστασης διατηρεί τον παραδοσιακό της χαρακτήρα και διαθέτει όλες τις σύγχρονες υποδομές , μεταξύ άλλων και παιδική χαρά για τους μικρούς μας φίλους.
Στη συνέχεια θα κατευθυνθούμε προς το δημαρχείο και από την κρεμαστή πεζογέφυρα “Αθανασίου Δερβέναγα” η οποία κατασκευάστηκε το 1981, προσεγγίζουμε τον οικισμό της Πόρτας Παναγιάς και την ομώνυμη βυζαντινή εκκλησία Πόρτα Παναγιά . Άλλοτε καθολικό σταυροπηγιακής μονής, ήταν αφιερωμένη στο όνομα της Ακαταμαχήτου Θεοτόκου και ιδρύθηκε το 1283 από το σεβαστοκράτορα Ιωάννη Άγγελο Κομνηνό Δούκα. Είναι διάσημη για τα δύο μοναδικά ολόσωμα ψηφιδωτά του Χριστού και της Παναγίας, τα οποία βρίσκονται τοποθετημένα αντίστροφα από την καθιερωμένη ορθόδοξη διάταξη (ο Χριστός αριστερά και η Παναγιά δεξιά).
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν για τον επισκέπτη και οι πτυχές Πύλης που μπορεί να παρατηρήσει κάποιος στα πετρώματα πάνω από τη Πόρτα Παναγιά αλλά και στην κοιλάδα του Πορταικού γενικότερα, που εκτός από την αισθητική τους αξία παρουσιάζουν και έντονο γεωλογικό ενδιαφέρον. Πρόκειται για εντυπωσιακές πτυχώσεις πετρωμάτων που συντίθενται από πολύχρωμους σχηματισμούς. Δημιουργούνται λόγω της πτύχωσης των γεωλογικών σχηματισμών εξαιτίας των συμπιεστικών δυνάμεων που ασκούνται σε αυτούς σχηματίζοντας εντυπωσιακές τεκτονικές δομές.
Στην είσοδο του οικισμού της Πόρτας Παναγιάς και πλησίον της Κρεμαστής Πεζογέφυρας υπάρχει αξιόλογο αναρριχητικό πεδίο.
Από την Πόρτα Παναγιά, σε μια παραποτάμια διαδρομή και με κατεύθυνση τη γέφυρα Καμάρα, συνεχίζουμε από το ιστορικό στην κυριολεξία μονοπάτι της Βλαχόστρατας, ένα δίκτυο μονοπατιών και καλντεριμιών που συνέδεε τα ορεινά χωριά του Ασπροποτάμου αλλά και της Ηπείρου με τα πεδινά των Τρικάλων. Ήταν ζωτικής σημασίας για την επικοινωνία των χωριών της Πίνδου με τον «έξω κόσμο», καθώς μέσα από αυτές τις διαδρομές μετακινούνταν οι νομαδικοί πληθυσμοί των Βλάχων του Ασπροποτάμου, δυο φορές τον χρόνο, ενώ αυτά τα μονοπάτια ήταν οι εμπορικοί δρόμοι που ακολουθούσαν τα καραβάνια των κυρατζήδων.( μισθωτοί μεταφορείς του παρελθόντος γνωστοί και ως καραβαναραίοι) . Μετά από σύντομη και συνάμα ευχάριστη διαδρομή αντικρίζουμε μπροστά μας τη γέφυρα Καμάρα.
Η τοξωτή γέφυρα Πύλης ή του Αγίου Βησσαρίωνα ή της Πόρτας ή Καμάρα αποτελεί αναμφίβολα το σήμα κατατεθέν και σύμβολο της Πύλης. Έχοντας μήκος 65 μέτρα και ύψος στα 30 μέτρα , βρίσκεται 1 χιλιόμετρο περίπου δυτικά της Πύλης ακριβώς στο πέρασμα ανάμεσα στα δύο βουνά Κόζιακας και Ίταμος, και σύμφωνα με την σωζόμενη επιγραφή χτίστηκε το 1514 με χορηγία του μοναχού Βησσαρίωνα. Η γέφυρα αυτή ήταν και η μοναδική ως το 1936, που συνέδεε τη θεσσαλική πεδιάδα με την ορεινή μάζα της Πίνδου. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων και τουριστικό προορισμό. Εδώ οι φωτογραφίες με το γεφύρι, το ποτάμι, τους κάθετους βράχους και το μαγευτικό πράσινο είναι απαραίτητες!
Αφήνοντας πίσω μας τη γέφυρα Καμάρα με προορισμό την Ελάτη, τη ναυαρχίδα του ορεινού όγκου, ακολουθούμε μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδρομή. Κινούμαστε παράλληλα με το ποτάμι και στα σημεία εκατέρωθεν της γέφυρας Κονδύλη παρατηρούμε πολύχρωμες πτυχώσεις των πετρωμάτων που εντυπωσιάζουν. Κάποια στιγμή στα δεξιά μας θα δούμε το αναρριχητικό πεδίο Μικρό Φαράγγι με τους κατακόρυφους βράχους και τα ασβεστολιθικά πετρώματα. Όσο ανεβαίνουμε σε υψόμετρο εμφανίζονται τα έλατα, το πράσινο κυριαρχεί ενώ η απρόσκοπτη θέα στις γύρω κορυφές μαγνητίζει το βλέμμα. Για το μεσημεριανό μας γεύμα επι του οδικού άξονα και μέχρι να φτάσουμε στην Ελάτη υπάρχουν πολλές επιλογές για κρεατικά , πιάτα κυνηγιού μέχρι και φρέσκα ψάρια, ενώ με μια μικρή παράκαμψη στο γραφικό χωριό Κοτρώνι θα βρούμε εξαιρετικές παραδοσιακές ταβέρνες.
Αργότερα προς το απόγευμα φτάνουμε στην Ελάτη, χτισμένη αμφιθεατρικά στις πλαγιές του Κόζιακα σε υψόμετρο 940 μέτρων και συχνά αποκαλούμενη « Ελβετία της Ελλάδας» λόγω της πυκνής βλάστησης και του ελατόδασους που την περιβάλλει. Η ορεινότητα και η ομορφιά του χώρου και η αξιόλογη και ποιοτική υποδομή στέγασης και εστίασης, καθιστούν την Ελάτη έναν από τους πιο δημοφιλείς και κοσμοπολίτικους προορισμούς της Ελλάδας. Ένας τρόπος για να γνωρίσουμε καλύτερα το χωριό, είναι να διαβούμε τα δρομάκια του. Θα περιηγηθούμε ανάμεσα σε πέτρινα αρχοντικά, θα δούμε την εκκλησία Κοίμηση της Θεοτόκου της οποίας το τέμπλο χρονολογείται από το 1822 και στην είσοδο του χωριού θα μεταβούμε στο Άλσος του Προφήτη Ηλία με το ομώνυμο πέτρινο εκκλησάκι. Διαθέτει σύγχρονη παιδική χαρά, αθλητικές εγκαταστάσεις και το κτίριο του πρώην δημαρχείου, ενώ μπορούμε να θαυμάσουμε και τη θέα στα γύρω βουνά . Ακριβώς δίπλα βρίσκεται και η παραδοσιακή αγορά με τα ξύλινα σπιτάκια των παραγωγών που προσφέρουν μια μεγάλη ποικιλία από είδη βοτάνων, τσάι του βουνού καθώς και σπιτικά λικέρ, γλυκά του κουταλιού και παραδοσιακά ζυμαρικά. Από εδώ, εάν ο χρόνος το επιτρέπει, με μια σύντομη ανάβαση 15 λεπτών προσεγγίζουμε τον Κόκκινο Βράχο για να απολαύσουμε τη θέα και το ηλιοβασίλεμα. Στον ελεύθερο μας χρόνο θα βρούμε μερικά από τα πιο ατμοσφαιρικά καφέ-μπαρ της περιοχής και εξαιρετικές επιλογές για φαγητό σε παραδοσιακές ταβέρνες και εστιατόρια.
ΗΜΕΡΑ 2η
Αφού πάρουμε το πρωινό και τον καφέ μας, ξεκινάμε και ανηφορίζουμε τις φιδίσιες στροφές του Κόζιακα. Η διαδρομή προς το Περτούλι προδιαθέτει τον επισκέπτη, καθώς το τοπίο αλλάζει σταδιακά και το πυκνό δάσος της ελάτης αρχίζει να αγκαλιάζει τον δρόμο. Σύντομα κάνουμε και την πρώτη μας στάση στα φημισμένα για την ομορφιά τους περτουλιώτικα λιβάδια όπου βρίσκεται το μικρό χιονοδρομικό κέντρο της περιοχής που συγκεντρώνει τα βλέμματα των φίλων του σκι, ενώ είναι και ιδιαίτερα φιλικό για οικογένειες με μικρά παιδιά και αρχάριους. Το χιονοδρομικό εκτός του χειμώνα είναι δημοφιλές και τις υπόλοιπες εποχές καθώς βρίσκεται μέσα σε ένα παραμυθένιο τοπίο, στα περτουλιώτικα λιβάδια, σε υψόμετρο μεταξύ 1150 και 1340 μέτρων ,γνωστά και για το Πανελλήνιο Αντάμωμα των Σαρακατσαναίων που γίνεται κάθε τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουνίου. Στο χιονοδρομικό κέντρο ,εκτός από δραστηριότητες χιονοδρομίας λειτουργούν γραφεία που προσφέρουν διάφορες μορφές αναψυχής όπως πεζοπορία, ορειβασία, ιππασία, τοξοβολία και ποδήλατο βουνού. Δίπλα από το χώρο στάθμευσης του κέντρου ξεκινά και το μονοπάτι για την κορυφή και το ορειβατικό καταφύγιο του Κόζιακα. Στην ίδια περιοχή, 1 χιλιόμετρο αμέσως μετά το χιονοδρομικό κέντρο , σε φανταστική τοποθεσία ανάμεσα στα ελατοδάση και με φόντο τις κορυφές του Κόζιακα, της Νεράιδας και της Μαρόσας λειτουργεί κέντρο ορεινών δραστηριοτήτων. Εδώ μπορείτε να γνωρίσετε από κοντά τα άλογα και να κάνετε , τοξοβολία,ποδήλατο βουνού και ιππασία υπό την επίβλεψη έμπειρων συνοδών. Στις εγκαταστάσεις του κέντρου λειτουργεί καφετέρια και είναι το ιδανικό μέρος για να απολαύσετε καφέ, διάφορα ελαφριά γεύματα ή ένα ποτήρι κρασί στους αναπαυτικούς καναπέδες, δίπλα από το τζάκι, με θέα τα ελατοδάση της περιοχής.
Αφήνοντας τα λιβάδια Περτουλίου και αργά το μεσημέρι κατευθυνόμαστε προς το ίδιο το χωριό Περτούλι, ένα κόσμημα από πέτρα το οποίο απέχει μόλις λίγα λεπτά από το χιονοδρομικό. Το Περτούλι είναι ένας παραδοσιακός οικισμός με μακρά ιστορία. Τα αρχοντικά του με τις κόκκινες στέγες, τα πέτρινα καλντερίμια και η προσεγμένη αρχιτεκτονική του μαρτυρούν την αίγλη του παρελθόντος. .Η ατμόσφαιρα το απόγευμα, όταν οι ημερήσιοι επισκέπτες αρχίζουν να αποχωρούν, γίνεται απίστευτα ήρεμη. Περπατήστε μέχρι την κεντρική πλατεία, θαυμάστε την εκκλησία της Αγίας Κυριακής και το εκκλησάκι των Αγ. Αποστόλων, μια άσπρη μινιατούρα μέσα στο καταπράσινο τοπίο που γίνεται ακόμα πιο γραφικό και πανέμορφο όταν το χιόνι σκεπάζει την περιοχή και αφήστε τις αισθήσεις σας να παρασυρθούν από τη μυρωδιά του καμένου ξύλου που βγαίνει από τις καμινάδες. Μπορείτε να κάνετε μια στάση σε ένα μικρό καφενείο για ένα παραδοσιακό ελληνικό καφέ στη χόβολη, συνοδευόμενο από κάποιο σπιτικό γλυκό του κουταλιού.Η ημέρα σας θα ολοκληρωθεί με τον πιο γευστικό τρόπο σε μία από τις φημισμένες παραδοσιακές ταβέρνες του Περτουλίου ή της γύρω περιοχής. Η τοπική κουζίνα είναι πλούσια, αυθεντική και βασίζεται στα αγνά υλικά του βουνού. Για το δείπνο σας μη παραλείψετε να δοκιμάσετε ντόπια κρέατα της ώρας, με το κυνήγι (όπως αγριογούρουνο στην κατσαρόλα ή ζαρκάδι κοκκινιστό) να κατέχει την τιμητική του παραδοσιακό κοντοσούβλι, μοσχαράκι με σπιτικές χυλοπίτες και τις διάσημες θεσσαλικές πίτες, όπως τον πλαστό (πίτα με καλαμποκάλευρο και χόρτα) ή τη μπατζίνα. Συνοδέψτε το γεύμα σας με εξαιρετικό ντόπιο κόκκινο κρασί.
ΗΜΕΡΑ 3η
Μετά το πρωινό μας , ξεκινάμε σιγά σιγά για την επιστροφή αλλά το ταξίδι μας στην ομορφιά του ορεινού όγκου συνεχίζεται. Καθώς μια επίσκεψη στα Περτουλιώτικα λιβάδια δεν είναι ποτέ αρκετή, επιστρέφουμε για να χαρούμε το τοπίο, να κάνουμε χαλαρή πεζοπορία η κάποια από τις εναλλακτικές δραστηριότητες που προσφέρονται στην περιοχή. Μπορούμε επίσης να σταματήσουμε στην όμορφη Ελάτη ή το γραφικό Κοτρώνι για να περιηγηθούμε στα στενά δρομάκια και να προμηθευτούμε τοπικά προιόντα. Αργότερα και κατά την έξοδο μας από τον ορεινό όγκο,επιβάλλεται μια στάση στην Πύλη για μια τελευταία περιήγηση στα αξιοθέατα της. Θα δούμε την οικία Τζιουβάρα, παλιό αρχοντόσπιτο της Πύλης χτισμένο στις αρχές του 1900 που χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο καθώς αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα τοπικής αρχιτεκτονικής. Στη μικρή πλατεία της συνοικίας Μεσοχώρι βρίσκεται ο ιερός ναός του Αγίου Νικολάου με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του ομορφιά. Συνεχίζουμε στην Πλατεία Πλάτανος με την ανακαινισμένη πέτρινη Βρύση και μετα από σύντομη πεζοπορία σε γραφικά στενά δρομάκια καταλήγουμε στο Δημαρχειο. Από εκεί εξερευνούμε το “πάρκο των γεφυριών” της Πύλης το οποίο συνθέτουν 6 γεφύρια διαφορετικών εποχών (1514 έως 2014) και διαφορετικής τεχνικής. Εν συνεχεία μια σύντομη παραποτάμια διαδρομή μας οδηγει σε χώρο αναψυχής όπου φιλοξενείται και ένα ενδιαφέρον μουσειο Υδροκίνησης. Στυ συνέχεια μπορούμε να γευματίσουμε σε κάποια από τις τοπικές ταβέρνες για να δοκιμάσουμε σπιτικές γεύσεις και παραδοσιακά εδέσματα της περιοχής. Για το τέλος και πρίν την αναχώρηση μας, επιβάλεται μια επίσκεψη σε κάποιο κατάστημα πώλησης προιόντων από τοπικούς παραγωγούς που προσφέρουν αγνά, παραδοσιακά προϊόντα της θεσσαλικής γης, όπως χειροποίητα ζυμαρικά, μέλι, όσπρια, βότανα και τοπικά αποστάγματα.
*** Η διαμονή μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά βούληση ανάλογα με τη ροή του προγράμματος σε οποιοδήποτε προορισμό του ορεινού όγκου. Οι περισσότεροι παραδοσιακοί ξενώνες διαθέτουν υπέροχη θέα προσφέρουν μεταξύ άλλων δωμάτια ντυμένα με ξύλο και πέτρα τα οποία διαθέτουν δικό τους τζάκι, δημιουργώντας αμέσως μια αίσθηση θαλπωρής.
** Πρόταση επιπλέον διανυκτέρευσης στην περιοχή για τους λάτρεις της ορειβασίας αποτελεί η δυνατότητα για ανάβαση στο καταφύγιο του Κόζιακα, με δυνατότητα διαμονής (πρόσβαση και με Ι.Χ.). Η διαδρομή ως το καταφύγιο, το οποίο βρίσκεται λίγο πριν την κορυφή σε ένα πλάτωμα με ρυάκια και Έλατα, είναι ανεπανάληπτης ομορφιάς. Επιπλέον, το καλοκαίρι διοργανώνεται και camp ορεινων δραστηριοτητων στον Κοζιακα για παιδιά, όπου οι μικροί μας φίλοι μπορούν να γνωρίσουν και να μάθουν να σέβονται την φύση, να αναπτύξουν φιλίες, να γνωρίσουν την τοπική κουλτούρα και παραδοσιακά επαγγέλματα. Δραστηριότητες όπως πεζοπορίες σε πανέμορφες και ιστορικής σημασίας διαδρομές, ποδήλατο βουνού, αναρρίχηση, τοξοβολία, ομαδικά παιχνίδια, επίσκεψη σε κτηνοτρόφο και μελισσοκόμο και δραστηριότητες καλλιτεχνικής φύσης είναι μερικά από τα μέσα επίτευξης των στόχων αυτών.
Συνολική χιλιομετρική απόσταση διαδρομών:* 58 χιλιόμετρα
*Από και προς Πύλη