ΕΛΑΤΗ – ΠΕΡΤΟΥΛΙ- ΝΕΡΑΙΔΟΧΩΡΙ-ΠΥΡΡΑ – ΔΕΣΗ

ΗΜΕΡΑ 1η

Άφιξη στην Πύλη , τη γραφική κωμόπολη και διοικητικό κέντρο της περιοχής , η οποία αποτελεί και την ανατολική είσοδο προ τον ορεινό όγκο της Πίνδου. Περνάμε δίπλα από το δημαρχείο με τη γραφική ανακαινισμένη πλατεία και μετά από περίπου 1 χιλιόμετρο βλέπουμε στα δεξιά μας το ορόσημο της περιοχής,  την εμβληματική τοξωτή γέφυρα Πύλης. Η στάση επιβάλλεται ώστε να θαυμάσουμε αυτό το κομψοτέχνημα αρχιτεκτονικής. Εδώ οι φωτογραφίες με το  γεφύρι, το ποτάμι, τους κάθετους βράχους και το μαγευτικό πράσινο είναι απαραίτητες!

Αφήνοντας πίσω μας τη γέφυρα Πύλης με προορισμό την Ελάτη, τη ναυαρχίδα του ορεινού όγκου, ακολουθούμε μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδρομή. Κινούμαστε παράλληλα με το ποτάμι και στα σημεία εκατέρωθεν της γέφυρας Κονδύλη παρατηρούμε πολύχρωμες πτυχώσεις των πετρωμάτων που εντυπωσιάζουν. Όσο ανεβαίνουμε σε υψόμετρο εμφανίζονται τα έλατα, το πράσινο κυριαρχεί ενώ η απρόσκοπτη θέα στις γύρω κορυφές μαγνητίζει το βλέμμα. Για το μεσημεριανό μας γεύμα επι του οδικού άξονα και μέχρι να φτάσουμε στην Ελάτη υπάρχουν πολλές επιλογές για κρεατικά , πιάτα κυνηγιού μέχρι και φρέσκα ψάρια, ενώ με μια μικρή παράκαμψη στο γραφικό χωριό Κοτρώνι θα βρούμε εξαιρετικές παραδοσιακές ταβέρνες.

Αργότερα προς το απόγευμα φτάνουμε στην Ελάτη,  χτισμένη αμφιθεατρικά στις πλαγιές του Κόζιακα  σε υψόμετρο 940 μέτρων και συχνά αποκαλούμενη  « Ελβετία της Ελλάδας»  λόγω της πυκνής βλάστησης και του ελατόδασους που την περιβάλλει. Η ορεινότητα και η ομορφιά του χώρου και η αξιόλογη και ποιοτική υποδομή στέγασης και εστίασης, καθιστούν την Ελάτη έναν από τους πιο δημοφιλείς και κοσμοπολίτικους προορισμούς της Ελλάδας.

Ένας τρόπος για να γνωρίσουμε καλύτερα το χωριό, είναι να διαβούμε τα δρομάκια του. Θα περιηγηθούμε ανάμεσα σε πέτρινα αρχοντικά, θα δούμε την εκκλησία Κοίμηση της Θεοτόκου της οποίας το τέμπλο χρονολογείται από το 1822 και στην είσοδο του χωριού θα μεταβούμε στο Άλσος του Προφήτη Ηλία με το ομώνυμο πέτρινο εκκλησάκι. Διαθέτει σύγχρονη παιδική χαρά, αθλητικές εγκαταστάσεις και το κτίριο του πρώην δημαρχείου, ενώ μπορούμε να θαυμάσουμε και τη θέα στα γύρω βουνά . Ακριβώς δίπλα βρίσκεται και η παραδοσιακή αγορά με τα ξύλινα σπιτάκια των παραγωγών που προσφέρουν μια μεγάλη ποικιλία από  είδη βοτάνων, τσάι του βουνού καθώς και σπιτικά λικέρ, γλυκά του κουταλιού και παραδοσιακά ζυμαρικά. Από εδώ, εάν ο χρόνος το επιτρέπει, με μια σύντομη ανάβαση 15 λεπτών προσεγγίζουμε τον Κόκκινο Βράχο, αναρριχητικό πεδίο από το οποίο μπορούμε να απολαύσουμε τη θέα και το ηλιοβασίλεμα. Στον ελεύθερο μας χρόνο θα βρούμε μερικά από τα πιο ατμοσφαιρικά καφέ-μπαρ της περιοχής και  εξαιρετικές επιλογές για φαγητό σε παραδοσιακές ταβέρνες και εστιατόρια.

ΗΜΕΡΑ 2η

Αφού πάρουμε το πρωινό και τον καφέ μας, ξεκινάμε και ανηφορίζουμε τις φιδίσιες στροφές του Κόζιακα. Η διαδρομή προς το Περτούλι προδιαθέτει τον επισκέπτη, καθώς το τοπίο αλλάζει σταδιακά και το πυκνό δάσος της ελάτης αρχίζει να αγκαλιάζει τον δρόμο. Σύντομα κάνουμε και την πρώτη μας στάση στα φημισμένα για την ομορφιά τους περτουλιώτικα  λιβάδια  όπου βρίσκεται το μικρό χιονοδρομικό κέντρο της περιοχής που συγκεντρώνει τα βλέμματα των φίλων του σκι, ενώ είναι και ιδιαίτερα φιλικό για οικογένειες με μικρά παιδιά και αρχάριους.  Το χιονοδρομικό εκτός του χειμώνα είναι δημοφιλές και τις υπόλοιπες εποχές καθώς βρίσκεται μέσα σε ένα παραμυθένιο τοπίο, στα περτουλιώτικα λιβάδια, σε υψόμετρο μεταξύ 1150 και 1340 μέτρων ,γνωστά και για το Πανελλήνιο Αντάμωμα των Σαρακατσαναίων που γίνεται κάθε τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουνίου. Στο χιονοδρομικό κέντρο ,εκτός από δραστηριότητες χιονοδρομίας λειτουργούν γραφεία που προσφέρουν διάφορες μορφές αναψυχής όπως πεζοπορία, ορειβασία, ιππασία, τοξοβολία και ποδήλατο βουνού. Δίπλα από το χώρο στάθμευσης του κέντρου ξεκινάει και το μονοπάτι για την κορυφή και το ορειβατικό καταφύγιο του Κόζιακα.

Στην ίδια περιοχή, 1 χιλιόμετρο αμέσως μετά το χιονοδρομικό κέντρο , σε φανταστική τοποθεσία ανάμεσα στα ελατοδάση και με φόντο τις κορυφές του Κόζιακα, της Νεράιδας και της Μαρόσας λειτουργεί κέντρο ορεινών δραστηριοτήτων. Εδώ μπορείτε να γνωρίσετε από κοντά τα άλογα και να κάνετε , τοξοβολία,ποδήλατο βουνού και  ιππασία υπό την επίβλεψη έμπειρων συνοδών. Στις εγκαταστάσεις του κέντρου λειτουργεί καφετέρια και είναι το ιδανικό μέρος για να απολαύσετε καφέ, διάφορα ελαφριά γεύματα ή ένα ποτήρι κρασί στους αναπαυτικούς καναπέδες, δίπλα από το τζάκι, με θέα τα ελατοδάση της περιοχής.

Αφήνοντας τα λιβάδια Περτουλίου και αργά το μεσημέρι κατευθυνόμαστε προς το ίδιο το χωριό Περτούλι, ένα κόσμημα από πέτρα το οποίο απέχει μόλις λίγα λεπτά από το χιονοδρομικό. Το Περτούλι είναι ένας παραδοσιακός  οικισμός με μακρά ιστορία. Τα αρχοντικά του με τις κόκκινες στέγες, τα πέτρινα καλντερίμια και η προσεγμένη αρχιτεκτονική του μαρτυρούν την αίγλη του παρελθόντος.

Η ατμόσφαιρα το απόγευμα, όταν οι ημερήσιοι επισκέπτες αρχίζουν να αποχωρούν, γίνεται απίστευτα ήρεμη. Περπατήστε μέχρι την κεντρική πλατεία, θαυμάστε την εκκλησία της Αγίας Κυριακής και αφήστε τις αισθήσεις σας να παρασυρθούν από τη μυρωδιά του καμένου ξύλου που βγαίνει από τις καμινάδες. Μπορείτε να κάνετε μια στάση σε ένα μικρό καφενείο για ένα  παραδοσιακό ελληνικό καφέ στη χόβολη, συνοδευόμενο από κάποιο σπιτικό γλυκό του κουταλιού.

Η ημέρα σας θα ολοκληρωθεί με τον πιο γευστικό τρόπο σε μία από τις φημισμένες παραδοσιακές ταβέρνες του Περτουλίου ή της γύρω περιοχής. Η τοπική κουζίνα είναι πλούσια, αυθεντική και βασίζεται στα αγνά υλικά του βουνού. Για το δείπνο σας μη παραλείψετε να δοκιμάσετε ντόπια κρέατα της ώρας, με το κυνήγι (όπως αγριογούρουνο στην κατσαρόλα ή ζαρκάδι κοκκινιστό) να κατέχει την τιμητική του παραδοσιακό κοντοσούβλι, μοσχαράκι με σπιτικές χυλοπίτες και τις διάσημες θεσσαλικές πίτες, όπως τον πλαστό (πίτα με καλαμποκάλευρο και χόρτα) ή τη μπατζίνα. Συνοδέψτε το γεύμα σας με εξαιρετικό ντόπιο κόκκινο κρασί.

ΗΜΕΡΑ 3η

Μετά το πρωινό συνεχίζουμε την εξερεύνηση μας προς το Νεράιδοχώρι (πρώην Βέτερνικ), χωριό κτισμένο αμφιθεατρικά στην πλαγιά Νεράιδα της οροσειράς της Πίνδου σε υψόμετρο 1.200 μέτρων ,μόλις 5 χιλιόμετρα από το Περτούλι. Αποτελεί ένα από τα πλέον ιστορικά χωριά του δήμου Πύλης και της ευρύτερης περιοχής του, καθώς αναφέρεται στους καταλόγους της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ενώ εδώ γεννήθηκε ο στρατηγός της ελληνικής επανάστασης του ’21, Χριστόδουλος Χατζηπέτρος.

Φημίζεται τόσο για το εξαιρετικό κλίμα του όσο και για τη φυσική ομορφιά του, καθώς περιβάλλεται από δάση ενταγμένα σε δίκτυο NATURA 2000. Εκτός από την απαράμιλλη φυσική ομορφιά του, οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν τοπικά εδέσματα, ανεπανάληπτες διαδρομές εντός περιβάλλοντος NATURA 2000, διαδρομές τόσο για trekking όσο και για mountain bike, καθώς και τη φημισμένη φιλοξενία των κατοίκων. Προσφέρεται τόσο για χαλαρωτικές οικογενειακές διακοπές όσο και για ταξιδιώτες που αναζητούν την περιπέτεια και τις φυσικές δραστηριότητες , ενώ διαθέτει αξιόλογα θρησκευτικά αξιοθέατα όπως ο Ι.Ν. του Αγίου Νικολάου, το ξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα και του Προφήτη Ηλία, και το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, γνωστό και ως «Μονή Τσούκας». Το γεφύρι του Χατζηπέτρου, βρίσκεται δύο περίπου χιλιόμετρα  νοτιοανατολικά του Νεραϊδοχωρίου και γεφυρώνει το Περτουλιώτικο ρέμα ενώ συνδέεται και με τη Βλαχόστρατα. Η πέτρινη τοξωτή γέφυρα και τμήμα της παλαιάς «Βλαχόστρατας»  χαρακτηρίσθηκαν με υπουργική απόφαση ως μνημεία, ενώ κοντά βρίσκεται και ο πετρόχτιστος νερόμυλος που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν.

Αφήνουμε πίσω μας το Νεραιδοχώρι με διάθεση εξερεύνησης και πλέον οδεύουμε προς την καρδιά του ορεινού όγκου. Σε μια πανέμορφη και λιγότερο εξερευνημένη διαδρομή με τα σημεία θέας να βρίσκονται σχεδόν σε κάθε στροφή, θα ανακαλύψουμε την άγρια ομορφιά, τους κρυμμένους καταρράκτες και την αυθεντική παράδοση των χωριών της περιοχής. Αφού σταματήσουμε για να θαυμάσουμε το πέτρινο μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής ο δρόμος μάς οδηγεί στην Πύρρα, έναν πέτρινο παραδοσιακό οικισμό και από τα πιο όμορφα χωριά της Πίνδου, μέσα σε πυκνά δάση οξιάς και βελανιδιάς. Το τοπίο εκπληκτικό όλες τις εποχές, είτε κάτω από το λαμπερό φως του ήλιου υπό είτε το κάτασπρο στρώμα του χιονιού, ενώ το συμπληρώνουν με την έντονη ροή τους οι δαιδαλώδεις χείμαρροι, οι πολλές φυσικές πηγές και βρύσες που τα νερά τους καταλήγουν στον Καμναΐτικο ποτάμο.

Ένα μοναδικό φυσικό φαινόμενο της περιοχής είναι τα σπήλαια που διαθέτει, παρ’ότι παραμένουν αναξιοποίητα. Το σπήλαιο στη θέση «Καζάνια», παρά το γεγονός ότι είναι σχεδόν απροσπέλαστο, είναι ένα από τα ωραιότερα . με υπέροχους σταλαγμίτες και σταλακτίτες και έναν υπόγειο καταρράκτη. Σε αυτή τη θέση σύμφωνα με μαρτυρίες , υπήρχε και δριστέλα για το πλύσιμο των ρούχων.

Εκτός από το παραπάνω, ένα ακόμη φημισμένο σπήλαιο είναι αυτό που βρίσκεται στη θέση «Σαρμανίτσα».

Στα αξιοθέατα του χωριού περιλαμβάνεται το πέτρινο γεφύρι στη νότια είσοδο του χωριού, που γεφυρώνει το ρέμα Κρυόβρυση. Το γεφύρι, χαρακτηρίσμένο ως μνημείο, συνέδεε παλιά την Πύρρα με το Νεραϊδοχώρι δια μέσου ενός απότομου και επικίνδυνου καλντεριμωτού μονοπατιού (Σκάλα Πύρρας) που άρχιζε κοντά στο γεφύρι.    Αξιόλογο προς επίσκεψη μνημείο του χωριού και ιστορικό διατηρητέο μνημείο είναι η άλλοτε Ι. Μ. Προφήτη Ηλία ή Αγίου Μοδέστου (1859) από την οποία σώζεται μόνον ο σταυροειδής με τρούλο ναός και μερικά κελιά στο κέντρο του οικισμού καθώς και ο Ι. Ν. Αγ. Νικολάου (17/18ος αι.).

Αφήνουμε την Πύρρα και η διαδρομή κορυφώνεται στη Δέση, έναν πανέμορφο ορεινό παραδοσιακό οικισμό, σε υψόμετρο 1.070. Το χωριό περιβάλλεται από ένα εντυπωσιακό αλπικό τοπίο και φημίζεται για την άγρια φυσική του ομορφιά, τα τρεχούμενα νερά και την παραδοσιακή του αρχιτεκτονική. Αξίζει να περιηγηθούμε ανάμεσα στα πετρόκτιστα  σπίτια χαρακτηριστικής αρχιτεκτονικής,  με πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα τα σπίτια των Διάκου, Κουτούζα και το Πατρικέικο που χτίστηκε το 1620.  Στο παραδοσιακό σύνολο βάζουν τη σφραγίδα τους οι πετρόκτιστες  βρύσες όπως και ο παραδοσιακός νερόμυλος. Θα δούμε και την Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας της Δέσης,  ιστορικό διατηρητέο μνημείο με το παλιό ξυλόγλυπτο τέμπλο και παρεκκλήσι στον τρούλο του,   ενώ σύμφωνα με την παράδοση λειτουργούσε σαν κρυφό σκολειό. Ακόμη, στη θέση Παλιομάντι υπάρχει   παλιό μισογκρεμισμένο λιθόκτιστο γεφύρι που μαρτυρά την ιστορία των παλιών περασμάτων της περιοχής.

Ξεχωριστό  κεφάλαιο για την ομορφιά της περιοχής αποτελούν οι δύο καταρράκτες της Δέσης και το Σπήλαιο της Λέγκως. Ο πρώτος με ύψος 100μ. δεσπόζει στη θέση Κρεμαστή και είναι ο μεγαλύτερος που συναντάμε στην Πίνδο ενώ ο δεύτερος που είναι μικρότερος  ονομάζεται και καταρράκτης της Λέγκως, έχει ύψος 20 μέτρα και βρίσκεται στη θέση Γκούρα Μπατιμάρι. Τα νερά του προέρχονται από υπόγειο ποτάμι το οποίο διέρχεται από το σπήλαιο της Λέγκως όπου, σύμφωνα με την παράδοση, γύρω στη δεκαετία του 1920 κλέφτηκε η όμορφη Λέγκω με έναν χωριανό από το Βροντερό, επειδή οι δικοί της δεν τον ήθελαν για γαμπρό τους.

Για μια εξόρμηση στο σπήλαιο και τους καταρράκτες, που αν και ονομαστοί λίγοι τους είδαν και τους φωτογράφησαν από κοντά λόγω της δυσπρόσιτης θέσης τους, απαιτείται τουλάχιστον μία ολόκληρη μέρα και απαραιτήτως η συνοδεία και καθοδήγηση τοπικού οδηγού – συνοδού βουνού .

Για το βραδινό μας γεύμα και λόγω του μικρού μόνιμου πληθυσμού, οι επιλογές  μας στους δύο οικισμούς περιορίζονται  σε παραδοσιακά καφενεία/ψητοπωλεία που λειτουργούν κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και τις γιορτές. Για περισσότερες επιλογές μπορούμε να κατευθυνθούμε προς Νεραιδοχώρι, Περτούλι κλπ. Επιστροφή στο κατάλυμα και διανυκτέρευση.

ΗΜΕΡΑ 4η

Αναχώρηση νωρίς το πρωί και πριν την επιστροφή μας, θα επισκεφτούμε τον Άγιο Νικόλαο Ασφάκας, 5 χιλιόμετρα δυτικά από τη Δέση. Έπειτα από μία διαδρομή μέσα στα έλατα και τους πλατάνους, βλέπει κανείς να ξεπροβάλλει, μέσα από τον βράχο, η μικρή πέτρινη εκκλησία, που αποτελεί στολίδι της περιοχής και προσελκύει πλήθος επισκεπτών.  Μια ιδιαίτερη εκκλησία κυριολεκτικά «χωμένη» μέσα σε ένα βράχο ,όπου εντύπωση προκαλεί η εικόνα του Αγίου Νικολάου που βρίσκεται ζωγραφισμένη πάνω στον βράχο που αγκαλιάζει την εκκλησία και μπορεί κανείς να θαυμάσει από το προαύλιο του ναού.

Στη συνέχεια, γεμάτοι όμορφες εικόνες και εμπειρίες, παίρνουμε σιγά σιγά το δρόμο της επιστροφής προς τα ανατολικά. Στην πορεία μπορούμε να σταματάμε κατα βούληση σε κάποια από τα πολυάριθμα σημεία θέας , στα περτουλιώτικα λιβάδια , στα αξιοθέατα ή και στα όμορφα χωριά  που γνωρίσαμε τις προηγούμενες μέρες. Κατά την έξοδο μας από τον ορεινό όγκο κάνουμε μια στάση στη γραφική κωμόπολη της Πύλης, όπου καταστήματα  πώλησης τοπικών προιόντων προσφέρουν αγνά, παραδοσιακά προϊόντα της θεσσαλικής γης, όπως χειροποίητα ζυμαρικά, μέλι, όσπρια, βότανα και τοπικά αποστάγματα. Εάν ο χρόνος το επιτρέπει, μπορούμε να απολαύσουμε τον καφέ μας γύρω από την πλατεία δημαρχείου ή με θέα το ποτάμι και τα στενά του Πορταικού.

*** Η διαμονή μας μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά βούληση και ανάλογα με τη ροή του προγράμματος σε οποιοδήποτε προορισμό του ορεινού όγκου. Οι περισσότεροι παραδοσιακοί ξενώνες διαθέτουν υπέροχη θέα προσφέρουν μεταξύ άλλων δωμάτια ντυμένα με ξύλο και πέτρα τα οποία διαθέτουν δικό τους τζάκι, δημιουργώντας αμέσως μια αίσθηση θαλπωρής.

** Πρόταση επιπλέον διανυκτέρευσης στην περιοχή για τους λάτρεις της ορειβασίας αποτελεί η δυνατότητα για πεζοπορία και εξερεύνηση στους καταρράκτες της Δέσης και το σπήλαιο Λέγκως

Συνολική χιλιομετρική απόσταση διαδρομών:* 107 χιλιόμετρα

*Από και προς Πύλη